Site Loader

W terapii atopowego zapalenia skóry stosowane są miejscowo między innymi sterydy lub preparaty nowej klasy o działaniu immunomodulującym, tzw. inhibitory kalcyneuryny jak maść Proptopic. Istotą podczas stosowania w leczeniu maści Protopic jest ochrona przed słońcem. Na fejsbukowej grupie wsparcia dla rodziców często poruszane są tematy dotyczące fotoprotekcji przy stosowaniu tej maści, gdzie zauważyłam dużą nieświadomość rodziców pod tym kątem.

Dlaczego trzeba chronić przed promieniowaniem delikatną skórę atopika podczas terapii w AZS oraz jak sobie z tym radzić?

Protopic – co to za maść?

Protopic jest miejscowym preparatem o działaniu immunosupresyjnym (hamującym odpowiedź układu immunologicznego – tylko w w miejscu jego stosowania). W jego składzie znajdziemy substancją czynną takrolimus, która ogranicza nieprawidłową odpowiedź immunologiczną hamując reakcje zapalne. Wchłanianie substancji czynnej do krążenia ogólnego jest minimalne a jego działanie ogólnoustrojowe nie występuje lub jest niewielkie. Warto dodać również że wchłanianie takrolimus występuje tylko w miejscu chorej skóry. Działania nie pożądane które mogą wystąpić podczas stosowania maści są niewielkie i na przykład bez porównania ze sterydami. Zatem lek uważa się za bezpieczny, gdzie jest dopuszczony dla dzieci powyżej 2 roku życia oraz można go stosować na zmiany skórne twarzy! Natomiast minusem jest cena. Niestety lek nie jest refundowany w Polsce. Maść 30g kosztuje 140-200 zł.

Jak maść sprawdza się u nas?

W naszym przypadku po długo trwającym leczeniu glikokortykosteroidami maść sprawdza się doskonale i kontynuujemy terapię proaktywną (link odwołanie do artykułu o terapii proaktywnej). Nasilenie występujących stanów zapalnych skóry spadło z ok 80% do 30%. Mam nadzieję, że efekt ten utrzymamy jak najdłużej a nawet dojdziemy do całkowitej remisji. Warto też dodać, że efekty stosowania tej maści dostrzegliśmy dopiero po około 1,5 miesięcznym czasie.

Protopic – Ochrona przed słońcem

Swoją przygodę z maścią Protopic rozpoczęliśmy latem, zatem odpowiednie przygotowanie do ochrony przed słońcem było dla nas priorytetem. Na wypisie szpitalnym oraz od lekarza dostaliśmy informacje „ochrona przeciwsłoneczna skóry w okresie leczenia Protopiciem”. Dobrze, że nie zapomnieli poinformować 😉

Dlaczego należy chronić skórę przed promieniowaniem podczas stosowania maści?

W ulotce leku poza informacją o ważności ochrony przed słońcem nie ma informacji dotyczącej skutków ubocznych po niestosowaniu fotoprotekcji. W grupie wsparcia dla rodziców dowiedziałam się o możliwym występowaniu odbarwień skórnych (jasne plamy, uwidocznione po opaleniu lub i nie), gdzie u nas niestety zauważalne są już po leczeniu sterydami.  Należy pamiętać o unikaniu  ekspozycji skóry na słońce po zastosowaniu maści Protopic. Jednym ze skutków ubocznych takich zaniedbań może być powstanie nowotworów skóry. Dlatego też niezbędnie jest zachowanie profilaktycznej ostrożności.


„W badaniach fotorakotwórczości takrolimus w postaci maści podawano przewlekle białym bezwłosym myszom równocześnie z naświetlaniem promieniowaniem UV. Zwierzęta, którym podawano takrolimus w maści wykazywały statystycznie istotne skrócenie czasu do wystąpienia nowotworu skóry (rak płaskokomórkowy) i wzrost liczby nowotworów. Efekt ten występował przy wyższych stężeniach 0,3% i 1%. Znaczenie dla ludzi jest obecnie nieznane. Nie jest jasne, czy działanie takrolimusu jest zależne od ogólnoustrojowej immunosupresji, czy działania miejscowego. Nie można całkowicie wykluczyć ryzyka u ludzi, ponieważ możliwość wystąpienia miejscowej immunosupresji w wyniku długotrwałego stosowania maści zawierającej takrolimus nie jest znana.”[1]

Fotoprotekcję najlepiej stosować przy każdym leczeniu zmian skórnych. Należy pamiętać również o preparatach doustnych na AZS np. sterydy czy cyklosporyna.


[1] ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 5.3. Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie Rakotwórczość [LINK]

Środki ochrony przed słońcem

W ulotce leku nie jest dokładnie sprecyzowane czy chronić skórę przed promieniowaniem należy po aplikacji maści czy podczas całej terapii. W naszym przypadku fotoprotekcję postanowiliśmy zachować podczas całego leczenia.

Poniżej nasze sposoby, które stosowaliśmy podczas stosowania maści Protopic ochrona przed słońcem:

  • unikanie długotrwałej eskpozycji na promieniowanie – jeśli już musimy skorzystać ze słońca to niech trwa to tylko chwilę, oczywiście z zastosowaniem ochrony w postaci filtrów UV i odzieży
  • krem z wysokim filtrem UV – w przypadku AZS sprawdzą się lepiej kremy z filtrem mineralnym, które tworzą barierę mechaniczną na skórze nie przenikające do jej wnętrza. Dzięki filtrom mineralnym mamy pewność uniknięcia alergii kontaktowej na składniki kosmetyku. Wadą filtrów mineralnych jest biała struktura po nałożeniu, co może przeszkadzać wizualnie. Natomiast dzięki jasnej powłoce, widać doskonale zaaplikowane kremem miejsca, dzięki czemu wiemy gdzie ewentualnie posmarować. Z moich obserwacji wynika, że filtr wysusza skórę, dlatego najlepiej aplikować go po nałożeniu emolientu. Moja rekomendacja to Bioderma Photoderm Mineral 50
  • ochrona skóry jasną i przewiewną odzieżą – w naszym przypadku świetnie sprawdziły się bawełniane piżamy. Rozumiem, że u mniejszych dzieci takie rozwiązanie spełni swoją ochronną rolę, jednak u starszych może być wstydliwe pod kątem wizualnym. W takim wypadku piżamkę można ozdobić własnym nadrukiem – wgrzewem na odzież nadruk(pytaj w agencji reklamowej), np. z ulubioną postacią z bajki czy idolem z zespołu. W przypadku ochrony dłoni, można zakupić specjalne rękawiczki dermatologiczne, które są dostępne w różnych rozmiarach [LINK]
  • spędzanie czasu na dworze po godzenie 17:00 –  w popołudniowych godzinach jest mniejszy kąt padania promieni słonecznych, dlatego też promieniowanie jest ograniczone. Godziny popołudniowe i wieczorne mogą wydawać się uciążliwe, jednak ma to swoje zalety, które z pewnością docenisz w upalne dni.
protopic ochrona przed słońcem

Warto stosować tez inne sposoby ochrony przed słońcem:

  • kapelusz lub czapka z dużym rondlem – w przypadku aplikacji maści na twarz
  • parasol koronkowy będzie dodatkowo trendy 😀
  • picie dużej ilości wody

Ochrona przeciwsłoneczna może być dość trudna zwłaszcza dla dzieci w okresie wiosenno-letnim. Nie mniej jednak pamiętajmy o tym aby zapewnić 100% bezpieczeństwa. Polecone wyżej środki ochrony można wdrożyć bez problemu wystarczy tylko trochę naszej determinacji oraz w miarę możliwości  wytłumaczeniu dziecku jak ważne jest to dla jego dobra (dzieci są w różnym wieku więc tutaj mamy możliwość wykazania się kreatywnością aby dotrzeć jak najlepiej do naszych skarbów ;))


Bibliografia:

Protopic (takrolimus) – maść [LINK]
ANEKS I CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO [LINK]
Fanpage facebook Polskie Towarzystwo Chorób Atopowych Wideoczat z lekarzem #11 dr n. med. Katarzyna Tabara [LINK]
Jak skutecznie chronić się przed słońcem? [LINK]

Alicja Fątowicz